تبلیغات
به وبلاگ اقتصاددان خوش آمدید(پژوهشگر حوزه های اقتصاد و مدیریت و رفاه و تامین اجتماعی و فضای کسب وکار )

پیچک

به وبلاگ اقتصاددان خوش آمدید(پژوهشگر حوزه های اقتصاد و مدیریت و رفاه و تامین اجتماعی و فضای کسب وکار )
ارائه دیدگاههای اقتصادی- مدیریتی- کارآفرینی -پژوهشهای کاربردی (مشاوره در حوزه های مدیریت و اقتصاد ) توسط نویسنده وبلاگ حسن سالک 
قالب وبلاگ
نویسندگان
لینکها

قالب میهن بلاگ تقویم جلالی

ابر برچسب ها

چگونه طرح تحقیق بنویسیم؟

 نویسنده:

حسن سالك 

قسمت دوم

تعریف فرضیه:

فرضیه یك بیانه ظنی است ، یك حدس یا یك پیشنهاداست،

كه درباره روابط   دو یا چند متغیر بحث می كند.

بطور كلی از بررسی تعاریف فرضیات چنین بر می آید كه فرضیه در حقیقت یك نوع پیش اندیشی و یا تصور است كه در سایه تجربه و عمل و یا مطالعه بدست آمده  و ارزش آزمایش و بررسی   پیدا كرده است.

  اهمیت فرضیه

  تهیه فرضیه مهم است از این جهت كه عناصر مهم به حساب می آید . پایه ای است كه روی آن می توان بحث ها و برسی های خود را قرار داد. در سایه آن محقق قادر می شود پدیده ها را پیش بینی  بكنند و توجیه مساله ای را زیر نظر گیرد.

فرضیه مطالعات و تحقیقات را جهت میدهد . و كار تجزیه و تحلیل را سروسامان

می بخشد و همچنین فرضیه پیش نویس قانون علمی است.

 خطر فرضیه

فرضیه با اهمیتی كه دارد گاهی ممكن است خطرناك باشد . در خطرناك بودن فرضیه عواملی موثرند كه عبارتند : علائق وطنی ، تعصبات نژادی ملیت ها، عقاید مذهبی خاص، داورهای غرض آلود ، خواسته های شخصی ، پندارها ، آداب و سنن و .  بر این اساس ضروری است محقق تا حد امكان خود را از این عوامل و شرایط دور دارد و موجباتی پدید آورد كه حدسها اصیل تر و قابل تطابق بیشتر با واقعیت ها باشند.

  ملاكهای قابل قبول در تدوین فرضیه

     دونالد اری و همگارانش پنچ ویژگی یا ملاك ، مطابق شرح زیر ، برای تدوین فرضیه نام برده اند:

    1- فرضیه باید قدرت تبیین داشته باشد.

    2 - فرضیه باید رابطه مورد انتظار ، بین متغیرها را بیان كند.

درهنگاه بیان فرضیه محقق در حقیقت حدس علمی میزند كه چنانچه با یكی از متغیرها  چنین بازی شود  و یا در آنها چنین دخل و تصرفی بعمل آید  و یا این چنین دستكاری گردد، چنان نتایجی  عاید خواهد شد كه محقق فرض را برای بیان چگونگی روابط متغیرها مطرح می سازد،  لذا مناسب خواهد بود ، حالتهای ممكن چگونگی روابط متغیرها را كه معمولاً مورد بررسی و دستكاری پژوهشگران قرار می گیرد مورد توجه قرار داد این حالات عبارتست از :

   الف - بررسی میزان تفاوت اثر . در اینجا پژوهشگر بدنبال بررسی و مقایسه تفاوت اثر دو یا چند متغیر بر یك یا چند متغیر دیگر است.

   مثال:     میانگین نمرات دانشجو یان متاهل در منبع كنترل راتر بیشتر از دانشجویان مجرد است. بررسی میزان رابطه همبستگی و جهت آن . در این نوع فرضیه ها محقق قصد دارد ارتباط بین دو یا چند متغیر را مطرح سازد و نه رابطه علت ومعلولی بین آنها را.

  مثال : میزان نمرات بیشتر در منبع كنترل درونی دانشجویان پسر با سن زیاد آنان ارتباط دارد.

  ب- بررسی میزان رابطه علت ومعلولی ( اثر علی)

پژوهشگر در پی كشف و تعیین رابطه علت ومعلولی دو یا چند متغیر است. در اینجا محقق بدنبال ارتباط و همبستگی دو متغیر نیست بلكه  می خواهد عمیق تر و ریشه ای تر با آن برخورد كرده و بگوید كه متغیری علت بوجود آمدن متغیر دیگر است.

   مثال : هوش بیشتر دانشجویان پسر باعث بالا بودن نمره در منبع كنترل درونی راتر است.

3- فرضیه با قابل آزمون باشد.

 4- فرضیه باید با اصول كلی دانش موجود . هماهنگ باشد.

1-    فرضیه باید تا حد امكان روشن و دقیق بیان شود.

   خصوصیات یك فرضیه مناسب و علمی

 یك فرضیه خوب وبا ارزش دارای ویژگیهای زیر می باسد:

-          زبانی ساده و قابل فهم دارد.

-           دارای صراحت و رسائی است.

-          مسائل آن تعریف شده و قابل فهم است.

-          محتوای آن قابل آزمایش و بررسی مجدد است.

-          محتوای آن قابل آزمایش و بررسی مجدد است.

-           فكری را عرضه یا نظری را ارائه میكند.

-           جنبه ایده آلی ، خیالی و توهم در آن ملاحظه نمی شود.

-           مبتنی بر واقعیات و آگاهی های صحیح است.

8- سئوالهای ویژه تحقیق

   همانطوریكه كفته شده فرضهای تحقیق باید مورد آزمایش قرار گیرند و نهایتا نتیجه گرفته شود   فرض قبول است یانه . احتمالاً در برخی از پژوهشها طرح فرضها بگونه ای كه بتوان از طریق آزمون های آماری تائید و یارد آنها    مقدورنیست. لذا در اینگونه موارد فرضهای تحقیق به صورت سئوال نوشته شود و محقق در پایان تحقیق بایستی قادر باشد به این سئوالات  پاسخ دهد.  این سئوالات را سئوالات راسئوالهای ویژه پژوهش می خوانند ودر پایان نامه های تحقیقی تحت عنوان سئوالهای ویژه پژوهش مطرح میگردد.

  چنانچه پژوهش دارای یك متغیر باشد و پژوهشگر قصد توصیف وضع آن متغیر باشد بهتر است كه محقق بجای فرضهای تحقیق ، سوالهای برای این نوع پژوهش مطرح كند. این سوالها معمولاً ازاهداف پژوهش مشتق می شوند ودر  جریان تحقیق در معرض آزمایش گذاشته میشود . ودر واقع نتایج پژوهش بایستی به سئوالات پاسخ داد.

  مثال : چه گروهی از دانشجویان در منبع كنترل درونی نمرات بیشتری می گیرند؟

         آیا دانشجویا پسر از دانشجویان دختر نمرات بیشتری در منبع كنترل درونی می گیرند؟

 * *سئوالات ویژه تحقیق با فرضیه چه فرقی دارد بنویسید؟

9- روش اجرای تحقیق

     این مرحله از طرح تحقیق شامل چندمین فعالیت مهم در پژوهش است ، كه محقـق باید آنها را پیش بینی كند ، كا آنها عبارتند:

  الف : تعیین روش پژوهش:

  در این قسمت ، محقق به توضیح و توجیه روش تحقیقی خود كه برای این مطالعه و تحقیق ویژه  با توجه به انواع مختلف روشهای تحقیقی و با در گرفتن  هدف و موضوع پژوهشی خود ، مناسب دانسته است، می پردازد.

  لازم به یاد آوری است كه به منظور انتخاب روش تحقیق ، باید موضوع و هدفهای پژوهشی خود را به دقت مطالعه كنید واز مقایسه ومقابله آنها با هدفهای روشهای گوناگون تحقیق ، روش مناسبی برای مطالعه خود انتخاب كنید.

 ب-جامعه و نمونه:

     در این قسمت پژوهشگر كلیه آزمودنیهای ، آنها به صورت گروهی و چگونگی انتخاب آنها را شرح می دهد . بعبارت دیگر ، این قسمت از طرح تحقیق باید مشخص كند چند نفر آزمودنی ( نمونه) از جامعه مورد مطالعه در تحقیق مشاركت خواهند داشت. یا به عبارتی به سئوالات ذیل جواب دهد:

-           در این تحقیق آزمودنیها چه كسانی هستند؟ ( جامعه )

-           در این تحقیق آزمودنیها چند نفرند؟ ( نمونه)

-           آیا با توجه به موضوع و هدفهای مورد مطالعه ، آزمودنیهای انتخاب شده ، برای این تحقیق مناسب هستند؟

-           آیا آزمودنیها ،دواطلب شركت در این تحقیق هستند؟

-           نوع گزینش و تقیسم آزمودنیها به چه ترتیب خواهد بود؟ ( روشهای نمونه گیری)

-           خصوصیات ویژه آزمودنیها چیست ؟

  ج  - ابزار و روشهای جمع آوری اطلاعات

 ابزا به وسیله یا وسایلی اطلاق می شود كه از طریق اجرای آنها ، اطلاعات جمع آوری می شود . لازم به توضیح است كه ابزا تنها به وسایل وتجهیزات اطلاق نمی شود ، بلكه شامل كلیه موادی    می شود كه پژوهش اقتضا می كند.

ابزار گردآوری دادها و سیـله ایـست كه پژوهشـگر به

كمك آنها داده های لازم را جمع آوری و ثبت می نماید.

    رایج ترین ابزار گردآوری داده ها ، پرسشنامه ، برگه مشاهده ، برگه مصاحبه و فیش ثبت مطالعات می باشد . پژوهشگر برحسب روش تحقیق خود و نوع داده های كه قصد دارد آنها را جمع آوری كند تصمیم می گیرد ابزار تحقیق خود را تعیین كند .

 توجه داشته باشید برای انتخاب ابزار اندازه گیری خود موارد زیرا مد نظر قرار دهید.

-می توانید از ابزار های دیگران كه تولید شد و استفاده شده است استفاده كنید یا خود تولید كنید.  - باید میزان ضرایب روائی و پایائی ابزار گردآوری داده ها مشخص ومعین كنید.

 - هنگام استفاده هرگونه ابزاری باید محقق مطوئن شود كه ابزار مورد نظربا فرهنگ و روحیات مردم مورد تحقیق مناسب است.

 - حساسیت ابزارهای جمع آوری اطلاعات باید دقیقاً مورد توجه قرار گیرد.

 - چگونگی اجرا ی ابزار مورد نظر باید بطور ساده بیان شود.

II-        روشهای آماری

  در این قسمت ، محقق روشهای آماری خاصی را كه برای تجزیه و تحلیل یافته های تحقیق مورد استفاده قرار خواهد داد    ، به دقت وبه تفصیل توصیف می كند. لذا ، پژوهشگر برای انتخاب روش آماری مناسب ، جهت تجزیه و تحلیل دادها ی جمع آوری شده ، لازمست :

 اولاً ، شناخت كافی از داده های تحقیق  داشته باشد.

  ثانیاً ، از روشهای آماری كه در پژوهشهای علوم انسانی مورد استفاده قرار می گیرد اطلاع كافی داشته باشد.( اطلاع از روشهای آمار توصیفی و استنباطی)

10    محدودیتهای پژوهش

   در هر پژوهشی  محقق با انجام برخی كنترل ها ، به منظور جلوگیری از اثر برخی متغیرهای ناخواسته و مزاحم در نتیجه تحقیق  ، در حقیقت محدودیت های بوجود می آورد كه در اختیار محقق است  ، كه این محدودیت در واقع برای انجام تحقیق ونتیجه گیری ضروری است . ا,ا ، متغیرهای

ناخواسته و مزاحم دیگری وجود دارد كه نوع دیگری از محدودیتها را در پژوهش بوجود می آورد ، بدین معنی كه كنترل برخی از متغیرهای ناخواسته و مزاحم در اختیار پژوهشگر نیست . لذا ، این متغیرها نیز بایستی مشخص شود و پژوهشگر آگاهی خود را از تاثیر این متغیرها بر نتایج  تحقیق نشان دهد. این متغیرها وچگونگی تاثیر آنها بر نتایج پژوهش در قسمت   محدودیت های خارج از كنترل پژوهشگر  ذكر می گردد.

 لازم است در نوشتن محدودیت های تحقیق نكاتی رعایت شود:

 1- محدودیت تحقیق دو نوع هستند ، همانطوریكه قبلاً اشاره شده است باید این دو عنوان بطور جداگانه آورده شود.

 2- محدودیت های بایستی به روشنی و وضوح معلوم باشد.لازمست مشخص شود كه چرا و چگونه این متغیرها بر نمونه پژوهش ، گرد آوری داده ها و یا نتایج یافته ها تاثیر می گذارد.( بهتر است از نوشته های دیگران برای حمایت از گفته های خود كمك بگیرد)

 3- پژوهشگر بایستی تا حد امكان و بطور منطقی متغیرهای ناخواسته را تحت نظر بگیرد و یا آنها را كنترل كند وبه اصطلاح برای خودش محدودیت قائل شود .و اگر نتواست متغیر ناخواسته و یا مزاحمی را كنترل كند ،لازمست آنرا در قسمت محدودیت های خارج كنترل مرقوم دارد.

 4- در مواردی كه متغیر ناخواسته بطور كامل قابل كنترل نباشد و تنها بتوان آنها را بطور نسبی كنترل كرد ، نیز لازمست در قسمت  محدودیت های خارج كنترل  از پژوهشگر آورده شود.

توجه داشته باشید كه در این قسمت بایستی شامل نكات زیر باشد:

الف- نام ومشخصات احتمالی متغیر ناخواسته و مزاحم مورد نظر .

ب - دلیل قائل شدن این محدودیت .

ج - تاثیری كه این محدودیت بر پژوهش می گذارد.

11- تعریف عملیاتی

  در این قسمت از طرح تحقیق ، محقق واژه ها و اصطلاحات تحقیق خود را هم از لحاظ نظری و هم از لحاظ عملی تعریف می كند.  مراد از تعریف نظری آنست كه پژوهشگر یك مفهوم و واژه را بوسیله مفاهیم دیگر تعریف می كند . این تعریف یك استنباط ذهنی و تجریدی از واژه هاست و بایستی ریشه در نوشته ها و نظریه های موجود داشته باشد و بطور علمی بیان شود.

  اما مراد از تعریف عملی  كه واژه ها واصطلاحات ، آنست كه محقق در این تعریف به مشخص ساختن حدود یك متغیر و تعیین حوزه عملیاتی آن ، تعیین معیارها وملاك تجربی و عملی جهت  اندازه گیری و سنجش آن متغیر بطریقی كه در پژوهش مورد نظر ، مورد توجه محقق می باشد ، مبادرت می كند.

توجه داشته باشید تعریف عملیاتی بصورت دقیق و باكلمات ساده و واضح بیان كنید، بطوریكة برای همه خوانندگان معنی یكسانی داشته باشد. وازبرداشتهای متفاوت  خوانندگان جلوگیری شود.

.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ


از پیامبر اكرم ـ صلّی الله علیه و آله ـ روایت شده كه:
خداوند چون برای كسی نیكی بخواهد او را عالمی ژرف نگر در دین می سازد
شهید مرتضی آوینی:
پندار ما این است که ما مانده ایم و شهدا رفته اند، اما حقیقت آن است که زمان ما را با خود برده است و شهدا مانده اند ، آن روزها مانده و باد زمان ما را با خود برده است حقیقت همین است

شعر:

باید ای دل اندکی بهتر شویم

یا نه اصلا آدمی دیگر شویم

از همین امروز هنگام نماز

با خدا قدری صمیمی تر شویم



آخرین مطالب
لیست آخرین مطالب
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :