تبلیغات
به وبلاگ اقتصاددان خوش آمدید(پژوهشگر حوزه های اقتصاد و مدیریت و رفاه و تامین اجتماعی و فضای کسب وکار )

پیچک

به وبلاگ اقتصاددان خوش آمدید(پژوهشگر حوزه های اقتصاد و مدیریت و رفاه و تامین اجتماعی و فضای کسب وکار )
ارائه دیدگاههای اقتصادی- مدیریتی- کارآفرینی -پژوهشهای کاربردی (مشاوره در حوزه های مدیریت و اقتصاد ) توسط نویسنده وبلاگ حسن سالک 
قالب وبلاگ
نویسندگان
لینکها

قالب میهن بلاگ تقویم جلالی

ابر برچسب ها

چگونه طرح تحقیق بنویسیم؟

نویسنده:

حسن سالك 

  مقدمه

فراهم سازی طرح تحقیق كه معمولاً بعنوان فصل اول یك رساله تحقیقی بحساب می آید اساسی ترین و نیز مشكل ترین مرحله تحقیق است. محقق قبل از انجام پژوهش باید به تهیه آن مبادرت كند آن را پس ازتهیه و تنظیم به نظر استاد راهنما  یا هر فرد ذینفع دیگری محقق قصد دارد نتایج تحقیق را به او گزارش دهد برساند. در این مرحله ،استاد راهنما در تحقیق مختار است . كه طرح را بپذیرد یا رد كند یا احتمالاً با تغییراتی آن را تائید نماید. در صورتی طرح به هر شكلی مورد قبول واقع شود ، از آن پس محقق موظف است كه طبق طرح تنظیم شده در پی انجام تحقیق بر آید.

طرح تحقیق

طرح تحقیق در حقیقت تابلوئی است كه گام بگام راهنمای ما در طی مسیر تلاش وكاوش است محقق در سایه تبعیت از آن می تواند بنقطه مورد نظر برسد . ونیز در آن منعكس شده است كه چه راه وروشهائی را باید در پیش بگیرد ودر هر نقطه چه باید بكند. وبه بیان سـاده طـرح تحقیـق هـم چون طرح سیـم كشی ساختمانی است كه در آن مهندس با دست داشتن نقشه سیم كشی ها سعی دارد زوایای تاریك ساختمان را پیدا كرده و حركت سیم هارا به آن جهت هدایت كند . و با روشن كردن لامپی ، محیط مورد نظر را روشن كند و به دیگران نشان دهد.

  شكی نیست كه تنها داشتن نقشه یا طرح ، مسئله را حل نمی كند ضمن تهیه آن باید مصالح و وسایل مورد نیاز را گردآوری كرد و با فراهم آوردن امكانات و پیش بینی های لازم و بهره گیری از فنون و مهارتهای مورد نیاز به سوی مقصد حركت نموده و سرانجام مجهولی را معلوم نمایند و این طرح بصورت تابلوئی همیشه باید در اختیار ودسترس محقق باشد واو هیچ قدمی را برندارد مگر براساس آن طرح ونقشه باشد.

فایده و ضرورت طرح برای انجام تحقیق

 برای طرح تحقیق فوایدی است كه برخی از آنها می تواند بقرار زیر باشد:

-          جهت فعالیت و حركت محقق را مشخص و روشن می سازد.

-           صرفه جوئی در زمان و امكانات مادی می شود.

-           محقق و همكاران او را از بیراهه  وخطاها ی بیهوده باز می دارد.

-           طرح تحقیق راهنمای است برای طرح یا تحقیقات نیمه تمام.

-           میزان كار و سرعت محقق تا رسیدن به هدف را مشخص می سازد.

-           تعداد متغیرهای مورد بررسی را مشخص میسازد.

-           وظایف همه افراد و مسئولیت آنها را مشخص می كند.

ویژگی های یك طرح تحقیق خوب

1- طرح تحقیقی خوب است واضح و دارای صراحت باشد محققان دیگر به راحتی آن را به فهمند.

2- مسائل مربوط به صرفه جوئی در امكانات مادی و زمان كاملاً پیش بینی شده است

3- یك طرح خوب تحقیق دارای انعطاف و نرمش است .

4- از بهترین را برای رسیدن به هدف استفاده شده است.

 

مراحل یك طرح تحقیق

1-     عنوان تحقیق    2- مقدمه 3- توصیف مختصر تحقیق   4- بیان مساله5- اهمیت و ضرورت تحقیق   6- اهداف تحقیق7- سئوالات ویژه تحقیق   8-  فرضیه های تحقیق9- روش اجرای تحقیق         10- محدودیت های اجرای  تحقیق 12- تعاریف اصطلاحات و واژه ها

 

مراحل یك طرح تحقیق  

    در صفحه عنوان موضوع تحقیق بصورت  یك جمله صریح و روشن بیان می شود كه بهتر است در آن بررسی رابطه ومعلولی و یا همبستگی بین متغیرها مطرح گردد. وطول عنوان حدود 12 تا 15 كلمه بیشتر نباشد.

 

مساله(عنوان)، مشكل احساس شده ای است كه محقق

به  حل آن  علاقمند است و می خواهد راه حل آنرا بیابد.

 

1 - عنوان تحقیق:

   یكی از مشكل ترین مراحل طرح تحقیق كه برای اخذ درجه تحصیلی بكار می رود انتخاب مسئله مناسب است. تازه كاران مسئله ای را انتخاب می كنند كه دامنه بسیار وسیعی دارد . این امر ممكن است به دلیل درك كمترآنها از طبیعت تحقیق و مراحل سیستماتیك حل مسئله و یا به دلیل اشتیاق فراوان اما ناپخته آنها به حل سریع و فوری یك مسئله مهم باشد. اما آنهائیكه كار آزموده ترند می دانند كه تحقیق برای یافتن حقیقت و یا حل یك مسئله مهم به صرف وقت و انرژی و بكار بردن تفكر منطقی گسترده نیاز دارد.

    دالن معتقد است دانشجویان هنگام انتخاب موضوع تحقیق دچار چهار نوع اشتنباه  می شوند :

1 - مساله ای را شتابزده و بدون تجزیه وتحلیل تمام شقوق تصمیماتشان انتخاب می كنند.

2-      به جای اینكه برای روشن ساختن مساله پی سوابق بگردند ، ماهها به دفع الوقت   می گذارنند.

3-      قبل از انتخاب مسئله پژوهشی ، روش اجرای تحقیق را مشخص می كنند.

4-     به جای آنكه ابعاد مساله را به طور دقیق طرح و اصطلاحات را به روشنی تعریف كنند ، توصیفی كلی از مساله ارائه می دهند.

بنابراین ، برای نوشتن و تنظیم عنوان تحقیق رعایت نكات زیر ضروری است: 

الف - عنوان تحقیق باید شناختی دقیق و روشن از حوزه موضوع را عرضه دارد.

ب- موضوع تحقیق باید در پرتو امكانات عملی و واقعیتها تهیه و تنظیم گردد.

ج- موضوع تحقیق بصورت یك جمله كامل مثبت دقیق و صریح مطرح می گردد.

د- در هنگام بیان موضوع تحقیق باید به سئوالات ذیل به روشنی جواب داده شود:

1-    چه كسی؟( یعنی پژوهش در مورد چه كسانی اجرا خواهد شد)

2-    چه متغیرهای:

 

(برای تعیین متغیرهای مورد بررسی جدول زیرا تكمیل كنید)

 

 

متغیرهای آماری

نوع مقیاس اندازه گیری

متغیر كیفی

متغیركمی

 

 

 

متغیرهای پژوهشی

متغیر مستقل

متغیر وابسته

نوع رابطه بین متغیرها

متغیرهای مزاحم

متغیرهای كنترل

 

 

 

 

 

3-چگونه؟ (رابطه بین متغعیرها)

 

 

4- كجا؟

 

 

5-چه وقت؟

 

2- مقدمه

 مقدمه كامل همان طور كه خط مشی پژوهشی را تعیین می كند ، اطلاعات روشن و دقیقی در باره آنچه موضوع مورد پژوهش قرار خواهدگرفت و همچنین علت انجام آن را به خوانند می دهد.در مقدمه طـــرح تحقیق با بیان مختصری از تاریخچه موضوع ،كه از چه زمانی و چگونه این مساله شروع شده است وچه پیامدهای داشته است به اهمیت و ارزش موضوع پرداخته می شود.

محقق باید قبل نوشتن مقدمه به  چند نكته مهم توجه داشته باشد:

1-     دلیل و انگیزه انتخاب موضوع را به طور منطقی روشن سازد.

2-      گستردگی و فراوانی موضوع ( مشكل) رادر جامعه مورد بررسی قرار دهد.

3-      ارتبا ط پژوهش فعلی را با پژوهش های قبلی  مشخص سازد.

4-     انجام پژوهش فعلی چه پیامدهای خواهد داشت.

3- توصیف مختصر موضوع تحقیق

 با توجه به اینكه عنوان تحقیق در ابتدای طرح باید خیلی محدود و كوتا ه وبا استفاده كلمات ساده و روش بیان شود ، لذا محقق می تواند در این قسمت موضوع خود را با استفاده كلمات دلـخواه بــدون توجــه محدویت مطرح شده در هنگام نوشتن عنوان به مقدار بیشتر توضیح دهد.

4- بیان مسئله

   مساله تحقـیـق عبارت از شرایـطی است كه پژوهشگر را بر می انگیزد در باره آن كـنـد وكـاو كند.

  مسئله ، مشكلی است كه محقق قصد دارد راه حلی مناسب ومنطقی برای برطرف كردن آن پیدا كند، بعبارت دیگر ، او در این مرحله چون یك نقاش ، طرح كلی خویش را ترسیم كرده است و برای فهماندن آن به دیگران نیازمند برجسته كردن ویژگیهای و جزئیات آن می باشد. 

 معمولاً مساله  تحقیق بصورت سوالی بیان نمی شود بلكه بصورتی بیان می شود كه بطور عملی قابل بررسی و تحقیق باشد . انتخاب كلمات باید با دقت و با توجه به موضوع تحقیق انجام پذیرد. ویا به عبارت دیگر بیان مساله به نحوی باشد كه چگونگی بررسی متغیر یا متغیرها ر، مكان و دامنه و وسعت پژوهش را روش كند.    

5-اهمیت وارزش پژوهش

    اهمیت وارزش پژوهش مشخص كننده آنست كه نتایج حاصله از انجام این پژوهش تا چه حد برای خود محقق ودیگران مفید وموثر است. وچه اطلاعات جدیدی بدست خواهد آمد.

  بنابراین به هنگام نوشتن اهمیت وضرورت پژوهش باید دونكته مهم را مد نظر داشته باشید:

  الف- چه نوع اطلاعاتی و در مورد چه چیزی اطلاعاتی در اختیار دیگران خواهید گذاشت.به عبارت   ساده  تر  متغیرهای مورد پژوهش رامشخص خواهید نمود.

  ب- نتایج حاصله از انجام پژوهش در كجا وچگونه مورد استفاده قرار خواهد گرفت.

  هر محققی می تواند با استفاده از منابع مختلفی موضوع مورد پژوهش خودرا با اهمیت جلوه دهد این منابع عبارتند از:

 1- قدرت تفكر واستدلال محقق براساس تجربیات حرفه ای و اطلاعات كلی.2- نوشته ها وتحقیقات دیگران برای حمایت از گفته ونوشته های خود.3- آمار ونتایج موجود در پژوهشهای انجام گرفته.

  6- اهداف تحقیق

  محقق هدف یا هدفهای كلی و آرمانی پژوهش را به صورت بیانه های مثبت و كلی مطرح می سازد . وبه عبارت دیگر محقق در عرضه این هدفها بر علمی بودن نتایج تحقیق بودن بیش از هر چیز دیگر اهمیت میدهد.

    اهداف تحقیق معمولاً به دو صورت كلی ، و ویژه بیان می شود . هدف از بیان اهداف به صورت كلی آن است محقق قصد دارد ، معلوم دارد در پی چه چیزی است و قصد و نیت نهائی از انجام تحقیق چیست. كه بهتر در یك ویا پاراگراف اهداف كلی تحقیق نوشته شود وبعداز آن اهداف ویژه آورده شود.

  اهداف ویژه تحقیق معمولاً بعداز اهداف كلی تحقیق نوشته می شود ، در حقیقت چهارچوبی است كه مشخص می سازد چه كارهای انجام بگیرد وچه كارهای انجام نگیرد یعنی ریزكاریهای انجام یافتنی تحقیق را می توانم از این قسمت طرح تحقیق به فهمیم.

    بهتر است محقق اهداف ویژه خود را به صورت بیانه های دقیق و مشخص مطرح كرده و حتماً در آن بیانه ها متغیرهای مورد

مطالعه و شیوه های اجرای پژوهش و زمان ومكان و جامعه و نمونه مورد پژوهش كاملاً مشخص كند. بطوریكه محقق بتواند آنها را در معرض آزمایش قرار دهد.

 

می توان ادعا داشت كه اهداف ویژه تحقیق ، راهنمائی برای تهیه و تدوین ابزار گردآوری

اطلاعات است و چهار چوبی مناسب برای تجزیه وتحلیل آماری ارائه میدهد

7- فرضیه

   پس از بررسی اطلاعات موجود در باره سئوال مطرح شده و براساس این اطلاعات ، محقق یك پاسخ مقدماتی می دهد، یعنی رابطه راكه باید بین عناصر سئوال خود وجود داشته باشد پیش بینی می كند . به عبارت دیگر ، محقق نتایجی را پیش بینی می كندكه پژوهش او بدست خواهد آورد . این پیش بینی ، كه به صورت یك جمله تاییدی تنظیم می شود نه یك جمله سئوالی ، فرضیه تحقیق را تشكیل می دهد.

هرفرضیه خوب  سه ویژگی دارد :

(1)با اطلاعاتی كه محقق در مرحله قبلی جمع آوری كرده است  توجیه میشود،

(2)عملیاتی است (3)و از لحاظ نظری باروری دارد.

    فرضیه مستقیماً از تخیلات محقق نشات نمی گیرد بلكه استدلالی است كه محقق ، با تكیه برا اطلاعات جمع آوری شده در باره مبانی نظری و آزمایشی تحقیق خود ، تدوین می كند. 

    تدوین یك فرضیه باید عملیاتی باشد . اصطلاح عملیاتی كردن یك اصطلاح فنی است كه به تعریف یك پدیده مربوط می شود . بدین ترتیب كه هر پدیده مورد مطالعه باید به شیوه عینی ، دقیق و ریاضی ( كه در جریان تحقیق بوسیله آن اندازه گیری خواهد شد ) تعریف شود.

  سومین ویژگی یك فرضیه خوب باروری نظری آن است .منظور از باروری نظری این است كه بررسی فرضیه اطلاعات جدیدی را به همراه آورد. هر فرضیه ای به كمك یك آزمایش ، در یكی از زمینه های علمی ، مورد بررسی قرار می گیرد، باید بتواند اطلاعات جدیدی را به مجموعه اطلاعاتی كه قبلاً در آن زمینه جمع آوری شده است اضافه كند.

 

ادامه دارد

.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ


از پیامبر اكرم ـ صلّی الله علیه و آله ـ روایت شده كه:
خداوند چون برای كسی نیكی بخواهد او را عالمی ژرف نگر در دین می سازد
شهید مرتضی آوینی:
پندار ما این است که ما مانده ایم و شهدا رفته اند، اما حقیقت آن است که زمان ما را با خود برده است و شهدا مانده اند ، آن روزها مانده و باد زمان ما را با خود برده است حقیقت همین است

شعر:

باید ای دل اندکی بهتر شویم

یا نه اصلا آدمی دیگر شویم

از همین امروز هنگام نماز

با خدا قدری صمیمی تر شویم



آخرین مطالب
لیست آخرین مطالب
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :