تبلیغات
به وبلاگ اقتصاددان خوش آمدید(پژوهشگر حوزه های اقتصاد و مدیریت و رفاه و تامین اجتماعی و فضای کسب وکار )

پیچک

به وبلاگ اقتصاددان خوش آمدید(پژوهشگر حوزه های اقتصاد و مدیریت و رفاه و تامین اجتماعی و فضای کسب وکار )
ارائه دیدگاههای اقتصادی- مدیریتی- کارآفرینی -پژوهشهای کاربردی (مشاوره در حوزه های مدیریت و اقتصاد ) توسط نویسنده وبلاگ حسن سالک 
قالب وبلاگ
نویسندگان
لینکها

قالب میهن بلاگ تقویم جلالی

ابر برچسب ها
 

عنوان مقاله:یادگیری الكترونیكی(E-LEARNING)ضرورتها و رویكردها-نویسنده : حسن سالك- آبان 1382- همایش IT همدان

مقدمه:

قدمت زندگی انسان برروی كره خاكی را 5 الی 6 میلیون سال برآورد نموده اند، امابسیاری از دانشمندان معتقدند كه از حضور انسان عصر جدید چیزی در حدود یكصد هزار سال می گذرد. براساس نظر كیتینگ وماستارد(1993) منظور از انسان عصر جدید ،انسانی است كه ظرفیت وتوانایی بیان آگاهانه نظریات ،انتقال فرهنگ ومهارت ودانش از طریق زبان ودیگر ابزارهای نمادین ، توسعه روزافزون فن آوری واخیراًنیز ایجاد تمدن را داشته است.

یطور كلی سه دوره مهم درتاریخ زندگی انسان قابل تشخیص است:

دوره اول: عصر كشاورزی

دوره دوم: انقلاب صنعتی

دوره سوم: عصر اطلاعات

هریك از دوره های فوق ویژگیهایی دارند كه باعث تمایز آنها از یكدیگر می شود، از ویژگیهای تمدن قرن بیستم تولید انبوه با استفاده از حجم زیاد انرژی است، ولیكن ویژگی عمده قرن بیست ویكم (( فكر خلاق)) و ((تولید دانش)) با استفاده از حجم زیاد اطلاعات می باشد.

وارد شدن به قرن بیست ویكم یعنی گذر از جامعه صنعت ـ محور  و ورود به جامعه اطلاعات – محور ، به عبارت دیگر از دنیای فیزیكی به دنیای مجازی وارد شده ایم .

چه چیزی باعث شده كه جامعه فعلی را جامعه اطلاعات ـ محور  یا عصر حاضر را عصر انقلاب اطلاعات بنامند؟

ورمن(1989) بیان میدارد اطلاعات ارائه شده در یك نسخه روزنامه نیویورك تایمز بیش از كل اطلاعاتی است كه یك انسان قرن هفدهم در انگلیس بطور متوسط در طول عمرش بدست می آورد.

همچنین باله (1989) اظهار میدارد كه روزانه بیش از 10000 مقاله علمی چاپ ونشر می یابد وگفته می شود كه اطلاعات ودانش علمی وتكنولوژی با نرخ 14 درصد درسال درحال افزایش است ، پیش بینی می شود كه با رشد تكنولوژی وافزایش پژوهشگران این نرخ به 40درصد برسد.(شاید تاكنون رسیده است) كه در این صورت تقریباً هردوسال دانش بشری دو برابر خواهد شد. تاثیر این گذار از جامعه صنعت – محور به جامعه اطلاعات – محور برزندگی انسانها بسیار عمیق است. طوری كه نهادهای اجتماعی باید از نو تعریف وسازمان یابند. ویكی از این نهادها ، نهاد آموزش وپرورش یا آموزش ویادگیری است.

اگر قرن بیست ویكم را دروازه ورود به عصر اطلاعات وجامعه اطلاعات ـ محور بدانیم ، مهمترین دستاورد فن آوری اطلاعات در اواخر قرن بیستم وآستانه قرن بیست ویكم ایجاد وگسرش شبكه جهانی اینترنت بوده است ، گسترش روز افزون این شبكه باعث شده كه بسیاری از مرزهای موجود در ارتباطات مابین افراد وملل مختلف از بین برود ، مهمترین تاثیر ظهور تكنولوژی  اطلاعات در زمینه آموزش ویادگیری است. تصورات قبلی در زمینه نیاز به وجود امكانات فیزیكی بسیار برای امر آموزش ویاد گیری در سطح عمومی  وآموزش عالی دچار تحول جدی شده است.

رویكردهای سنتی وجدید  درارتباط با آموش ویادگیری :

بطوركلی دونوع رویكرد نسبت به آموزش ویاد گیری وجود دارد ،رویكرد اول را می توان رویكرد سنتی و رویكرد بعدی را رویكرد جدید نامید در جدول زیر به مقایسه دو رویكرد اخیر می پردازیم :

رویكرد سنتی

رویكرد جدید

نگاه به آموزش ویاد گیری

فردی

اجتماعی

تاكید بر

رقابت

همكاری ومشاركت

وظیفه فراگیران

ذخیره سازی اطلاعات وحفظ  مطالب

مدیریت اطلاعات وتولید دانش

روابط مدرس وفراگیران

دوگروه مجزا: دانا ونادان

یك گروه: جامعه فراگیران

فراگیران

غیر فعال (همانند نوار خالی كه باید روی آن ضبط نمود و وابسته به معلم

فعال (مشركت درتولید وسازماندهی تجربیات ودانش

و مستقل

محتوای درس

محدود وانتخابی

نامحدود ومتنوع

یادگیری

كمی

كیفی

دانش آموخته رویكرد سنتی فاقد فكر خلاق وتوان مدیریت اطلاعات وتولید دانش خواهد بود ، چنین فردی (چه فارغ التحصیل مدارس وچه فارغ التحصیل دانشگاه ها) دارای یك نوع سواد كلاسیك خواهد بود كه می تواند وظایف محول شده به اورا در نظام اداری یا صنایع وكارخانجات را انجام دهد.

چنین دانش آموخته ای می تواند در نظام های صنعت – محور از كارایی لازم برخوردار باشد ، اما در جامعه اطلاعات – محور كه فكر خلاق ومدیریت اطلاعات وتولید دانش یك اصل بنیادی است، كارایی نخواهد داشت.

برای اینكه ماافرادی متناسب با عصر جدید داشته باشیم كه بتوانند نیازمندیهای این عصر وزمان را پاسخگو باشند باید مبنای آموزش ویادگیریمان را براساس رویكردهای جدید تنظیم كنیم.

یكی از روشهای جدید آموزش ویادگیری كه بسیاری از ویژگیهای رویكرد جدید را دارا می باشد، یادگیری الكترونیكی E-LEARNING  است.

تعریف یادگیری الكترونیكی (E-LEARNING) : عبارت از ارائه مطالب درسی یا هرنوع اطلاعات توسط وسایل الكترونیكی كه این وسایل می توانند صوتی ،VIDEO یا WEB BASE یا هر وسیله دیگر باشند.

هرگاه اطلاعات از نقطه ای دیگر ویا توسط آموزش گیرنده  از طریق وسایل الكترونیكی دریافت شودبه آن یادگیری الكترونیكی اطلاق می شود.از جمله وسایلی كه دراین دسته بندی قرار می گیرند:INTERNET  ،  INTERANET ، EXTRANET ، ارتباط راه دور با استفاده از ماهواره ، TAPE ، AUDIO ، VIDEO ، تلویزیون (TV) ، لوح فشرده (CD)و …هستند.

ضرورتهای استفاده ازروش  E-LEARNING :

-      درعصر حاضر دانش بزرگترین حربه سیاسی واقتصادی است ومرز مشتركی ندارد وضرورت ایجاب می كند ،دانشی كه درمبادلات اقتصادی وجود دارد باید بزرگ ،گسترده وهمه گیر باشند.

-      نیروهای متخصص وكارآمد در سیستم اقتصادی هر كشورمهم وقابل توجه می باشدوهرچه نیروهای متخصص درهر زمینه ای بیشتر باشد موجب رشد اقتصادی در آن زمینه می شود.

-      محیط رقابتی موجب تاكید برروی نیروهای مجرب وكارآمد شده وموفقیت تجاری یك شركت بستگی به میزان كارآیی وتوانمندی كاركنان آن شركت دارد. بنابراین بهره گیری از آموزش الكترونیك باعث افزایش  توانمندی كاركنان می شود ونیاز به استفاده از این ابزار بیشتر شده است.

لذا چهار محور عمده برای درك ضرورت بهره گیری از این روش وجود دارد:

1-                       برداشتن مرزهای تجاری

2-                       رقابت بسیار شدید در سطح بین المللی

3-                       امكان به كارگیری بازنشستگان به كار مجدد.

4-                       رشد اینترنت ووب كه در تمام دنیا امكان بهره گیری از آن بسیار گسترده شده است.

علاوه برضرورتهای فوق مزایایی نیز دارد:

1-                       سهولت دسترسی به منابع آموزسی

2-                       كاهش زمان وهزینه رفت وآمد برای یادگیرنده

3-                       حق انتخاب دانشجویان در تعیین دوره های آموزشی

4-                       امكان ثبت فعالیتها وپی گیری پیشرفت دانشجو توسط استاد

5-                       اجازه تهیه وآماده سازی مدلهای مختلف آموزشی توسط استاد

6-                       امكان دسترسی در هفت روز هفته و24 ساعته

7-                       آسایش بیشتر آموزش گیرنده وآموزش دهنده.

افزون براین موارد ، یادگیری الكترونیكی دردانشگاه های مجازی بسیاری از ویژگیهای رویكرد جدید آموزش  ویادگیری را دارا می باشد. به لخاظ ضرورت تعامل بین مدرس وفراگیران از جنبه انجام وظایف مشترك ومشاركت در بحثهای گروهی وابراز نظر نسبت به مسائل طرح شده ، اصولاًیادگیری بصورت اجتماعی خواهد بود.هرفرد هم متاثر از دیگران خواهد بود وهم بردیگران اثر خواهد گذاشت .

و یادگیری بصورت همیاری افراد ثبت نام شده در یك درس خواهد بود.

هدف یادگیری دراین كلاسهای مجازی، ذخیره سازی اطلاعات وحفظ مطالب نیست بلكه مدیریت اطلاعات نامحدود وتبدیل اطلاعات به دانش از طریق بحثهای مداوم خواهد بود كه مشاركت فعال همه شركت كنندگان را می طلبد.ویادگیری نه بصورت كمی بلكه بصورت كیفی خواهد بود.

درعصر كنونی موضوع ((آموزش هركجا وهرزمان)) و(( یادگیری مادام العمر )) یك اصل پذیرفته شده است كه نگاه سنتی به آموزش های مقطعی را نفی می كند . همچنین نیاز به آموزش های كیفی تر از طریق محتوا وتامین كننده های انعطاف پذیرتر رو به گسترش است. دستیابی به این اصول ونیازها امكان پذیر نبود تااینكه شبكه اینترنت گسترش یافت ویادگیری الكترونیكی رایج شد.

زیرساختهای لازم برای بكارگیری فن آوری اطلاعات در آموزش (E-LEARNING) درایران:

برای بكارگیری فن آوری اطلاعات درآموزش كشور بایستی تحولاتی در باورهای مردم ایجاد شود تاتكنولوژی مورد پذیرش قرار گیرد.

اول اینكه ،ارزش گذاری آموزش ودانش محصلان می باشد ولذا سیستم آموزشی بایداز حالت ((تك متن)) خارج شود ومتن درسی تنها راهنمای دانش آموز یا دانشجو برای ورود به عرصه گسترده تر آن دانش خاص باشد،بنابراین از دوره ابتدائی باید به بچه ها عادت داد تا اینكه پس از یادگیری مطالب به جستجو درمنابعی فراتر از متن درسی بپردازند و این نگاه خلاق محققانه است كه از كودكی باید آموخت.

دوم اینكه ،ارزش گذاری ورود به دانشگاه هم باید از حد آموختن تمام متون درسی فراتر رود ودانش ورای آن راشامل شود، در چنین حالتی است كه ما می توانیم بگوئیم استفاده از اینترنت برای آموزش واستفاده از شبكه های اینترنت داخلی مفید است.

سوم ،حذف معلم محوری درآموزش الكترونیكی وانتخاب محتوا ،معلم وسایت وغیره توسط دانشجو.

همچون نظام طلبگی گذشته ،كه طلبه استادش را خود انتخاب می كرد نه اینكه معلم را به كلاس تحمیل نمایند.

بنابراین شرط اساسی استفاده از آموزش الكترونیك ،بازنگری در شیوه ها ،ارزشها وبرخوردها است ، اگر غیر از این باشد روزی فرامی رسدكه معلم امروز دیگر نمی تواند به آموخته های خود بسنده كند وباید خود را روز آمدنگه دارد وگرنه ممكن است دانش آموز درسركلاس درس از معلم خود داناتر باشد.

كاستی های استفاده از آموزش الكترونیكی(E-LEARNING):

1-                                                 BROWSER ها كافی نیستند تا بتوانند وب را به نمایش درآورند.

2-                                                 سرعت پائین انتقال اطلاعات وصوت وگرافیك ،باعث آسیب به آموزش از این طریق می شود.

3-                                                 كمبود نیروی كارآمد دراین ارتباط یك نیاز زیر بنایی محسوب می شود.

نتیجه گیری:

از ویژگیهایی كه برای قرن بیست ویكم نام می برند عصر اطلاعات وجامعه اطلاعات – محور می باشد. دراین جامعه اطلاعات ومدیریت وتبدیل آن به دانش ، پایه  واساس اقتصاد جوامع را تشكیل می دهد كه خود روی نهادهای اجتماعی واقتصادی جامعه تاثیر زیادی دارد از جمله این نهادها ، نهادآموزش ویادگیری درسطح عمومی وعالی است.

اگر درگذشته متناسب با هر عصری به آموزش می پرداختیم اكنون این روش مردود است، فن آوری اطلاعات این امكان را فراهم می آورد تاآموزش را متناسب با نیازها ارائه دهیم كه این رویه ،از طرفی محدودیت های گذشته را از بین می بردو از طرفی به دانشجویان این امكان را می دهد تا نیازهای تحصیلی خود را درزمان مناسب خود برای یادگیری مرتفع سازند، بنابراین لازمه داشتن كارایی دانش آموختگان درجامعه اطلاعات – محور ،انتخاب رویكرد جدید نسبت به آموزش یادگیری است ،كه با گسترش شبكه های اطلاعاتی واینترنت این فرصت فراهم شده است ولیكن قبل از استفاده از آن درجامعه ما بایستی تحولاتی در پیشینه ها وباورها وعادتهای آموزشی ایجاد شود. از جمله وداع با سیستم آموزشی ((تك متن)) ، ارزش گذاری به دانش وعلم اندوزی وحذف معلم محوری است.

هرچند استفاده از آموزش الكترونیكی محدودیتهایی دارد ولیكن به عنوان یك فرصت درحال حاضر می توان دراین راستا برنامه ریزی كرد وبه بهترین وجه از آن بهره برد.والسلام

منابع:

1-                       دكتر عبدالمهدی ریاضی،یادگیری الكترونیكی ، ارائه شده دركارگاه آموزشی فن آوریهای مبتنی براینترنت، سال1380

2-                       ماهنامه تدبیر ،شماره 125

3-                       ماهنامه وب، شماره 40

.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ


از پیامبر اكرم ـ صلّی الله علیه و آله ـ روایت شده كه:
خداوند چون برای كسی نیكی بخواهد او را عالمی ژرف نگر در دین می سازد
شهید مرتضی آوینی:
پندار ما این است که ما مانده ایم و شهدا رفته اند، اما حقیقت آن است که زمان ما را با خود برده است و شهدا مانده اند ، آن روزها مانده و باد زمان ما را با خود برده است حقیقت همین است

شعر:

باید ای دل اندکی بهتر شویم

یا نه اصلا آدمی دیگر شویم

از همین امروز هنگام نماز

با خدا قدری صمیمی تر شویم



آخرین مطالب
لیست آخرین مطالب
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :